چهارشنبه، ۷ مرداد ۱۴۰۵

بازار جهانی فلزات گرانبها هفته گذشته را در شرایطی به پایان رساند که نقره پس از تجربه یکی از پرنوسانترین ماههای سال، بار دیگر توانست به محدوده 58 دلار بازگردد. اگرچه این فلز هنوز فاصله زیادی با سقف تاریخی خود در محدوده 121 دلار دارد، اما بررسی عوامل بنیادی نشان میدهد روند نزولی اخیر بیش از آنکه ناشی از ضعف بازار فیزیکی باشد، تحت تأثیر متغیرهای اقتصاد کلان و سیاستهای پولی آمریکا قرار داشته است.
در هفتههای اخیر، بازار بیش از هر چیز تحت تأثیر افزایش انتظارات نسبت به ادامه سیاستهای انقباضی فدرال رزرو قرار گرفت. رشد بازده اوراق خزانهداری آمریکا، تقویت شاخص دلار و نگرانی از تداوم نرخهای بهره بالا باعث شد سرمایه از بازار فلزات گرانبها خارج شود. این موضوع بار دیگر نشان داد که در کوتاهمدت، نقره بیش از آنکه از عرضه و تقاضای فیزیکی تأثیر بگیرد، به تغییرات نرخ بهره واقعی و ارزش دلار واکنش نشان میدهد.
در کنار این عوامل، افزایش تنشها در خاورمیانه نیز برخلاف انتظار نتوانستند نقش سنتی خود را در حمایت از قیمت نقره ایفا کنند. تشدید درگیریها، تهدید مسیرهای انتقال نفت سبب تاثیر بر بازار فلزات گرانبها شد. افزایش بهای نفت، نگرانیها نسبت به بازگشت تورم را تشدید کرد و همین موضوع احتمال تداوم سیاستهای انقباضی فدرال رزرو را افزایش داد؛ عاملی که فشار مضاعفی بر بازار طلا و نقره وارد کرد.
با این حال، آنچه چشمانداز بلندمدت نقره را همچنان مثبت نگه داشته، وضعیت بازار فیزیکی این فلز است. در پنج سال گذشته صدها میلیون اونس از ذخایر روی زمین برای جبران کمبود عرضه در بازار نقره مصرف شده است؛ موضوعی که نشان میدهد بازار به تدریج در حال مصرف ذخایر استراتژیک خود است. دلیل اصلی تداوم این کمبود آن است که حدود 70 درصد نقره جهان به عنوان محصول جانبی استخراج معادن مس، روی و سرب تولید میشود. بنابراین حتی اگر قیمت نقره رشد قابل توجهی داشته باشد، عرضه آن به سرعت افزایش پیدا نمیکند؛ زیرا تصمیم به توسعه این معادن بیشتر بر اساس اقتصاد فلزات پایه گرفته میشود، نه قیمت نقره. این ویژگی باعث شده عرضه نقره نسبت به بسیاری از کالاهای دیگر انعطافپذیری بسیار پایینی داشته باشد.
از سوی دیگر رشد سریع صنایع هوش مصنوعی، مراکز داده، نیمههادیها، خودروهای برقی و تجهیزات الکترونیکی باعث شده مصرف صنعتی نقره همچنان در مسیر صعودی قرار داشته باشد. برآوردها نشان میدهد مجموع مصرف صنعتی نقره در سال ۲۰۲۶ برای نخستین بار از 720 میلیون اونس عبور خواهد کرد که بالاترین سطح تاریخی این فلز محسوب میشود.
یکی دیگر از شاخصهایی که همچنان مورد توجه تحلیلگران قرار دارد، نسبت قیمت طلا به نقره است. این نسبت اکنون در محدوده 69 قرار دارد؛ در حالی که میانگین بلندمدت آن نزدیک به 60 است. از نگاه بسیاری از مؤسسات سرمایهگذاری، باقی ماندن این نسبت در سطوح فعلی نشان میدهد نقره همچنان نسبت به طلا با قیمت کمتری معامله میشود و در صورت ثبات یا رشد قیمت طلا، ظرفیت رشد بیشتری خواهد داشت.
از منظر تکنیکال نیز نقره در مقطع حساسی قرار گرفته است. قیمت پس از اصلاح اخیر موفق شده دوباره به محدوده 58 دلار بازگردد، اما همچنان پایینتر از میانگین متحرک ۵۰ روزه معامله میشود. محدوده 55 تا 60 دلار اکنون مهمترین ناحیه تصمیمگیری بازار محسوب میشود. تثبیت قیمت بالای مقاومت 60 دلار میتواند مسیر حرکت به سمت محدودههای 63 تا 65 دلار را هموار کند، در حالی که از دست رفتن حمایت 55 دلار احتمال اصلاح عمیقتر را افزایش خواهد داد.
در هفته جاری، تمرکز معاملهگران بازار جهانی بر انتشار آمار رشد اقتصادی آمریکا، شاخص تورمی PCE و نشست فدرال رزرو خواهد بود. این دادهها میتوانند مسیر کوتاهمدت دلار و نرخ بهره را مشخص کنند و در نتیجه نوسانات قابل توجهی در بازار طلا و نقره ایجاد شود. در صورتی که تورم کمتر از انتظار باشد، احتمال کاهش فشار بر فلزات گرانبها افزایش مییابد؛ اما انتشار دادههای قوی میتواند بار دیگر موجب تقویت شاخص دلار و عقبنشینی قیمتها شود.
در بازار داخلی ایران نیز علاوه بر روند اونس جهانی، نرخ ارز نقش تعیینکنندهای در قیمت طلا و نقره دارد. در ابتدای هفته، انتشار اخباری مبنی بر کاهش تنشها موجب افت نسبی قیمت دلار شد و همین موضوع باعث کاهش قیمت طلا و نقره در بازار داخلی شد. با این حال، در ادامه هفته و همزمان با بازگشت نسبی اونس جهانی، بخشی از این کاهش جبران شد. بنابراین در شرایط فعلی، فعالان بازار داخلی باید همزمان روند اونس جهانی و نرخ ارز را زیر نظر داشته باشند؛ زیرا قیمت نهایی طلا و نقره در ایران حاصل اثر همزمان این دو متغیر است.
در مجموع، بازار نقره همچنان میان دو نیروی متضاد قرار گرفته است. از یک سو، سیاستهای انقباضی فدرال رزرو، دلار قوی و نرخهای بهره بالا در کوتاهمدت مانع رشد قیمتها شدهاند و از سوی دیگر، کسری ساختاری عرضه، افزایش مصرف صنعتی و محدودیت در رشد تولید، همچنان از چشمانداز بلندمدت این فلز حمایت میکنند. به نظر میرسد تا زمان مشخص شدن مسیر سیاستهای پولی آمریکا، نوسانات کوتاهمدت ادامه داشته باشد، اما در افق بلندمدت، عوامل بنیادی همچنان کفه ترازو را به نفع روند صعودی نقره سنگین نگه داشتهاند.